ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ABB) และ e-Tax สำหรับร้านอาหาร

2026-09-27

ร้านอาหารที่จด VAT แล้วต้องออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้าทุกครั้งที่ขาย คำถามที่เจ้าของร้านถามบ่อยคือ ต้องออกแบบไหน ใบกำกับภาษีอย่างย่อกับเต็มรูปต่างกันอย่างไร ลูกค้าขอเต็มรูปต้องทำอะไร คืนเงินแล้วเอกสารเดิมต้องจัดการอย่างไร และ e-Tax ที่ได้ยินกันเกี่ยวข้องกับร้านเล็ก ๆ หรือไม่ บทความนี้ตอบทีละข้อ แล้วปิดท้ายด้วยวิธีตั้งค่าในระบบ KruaDee

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อให้เข้าใจภาพรวมเท่านั้น ไม่ใช่คำปรึกษาด้านภาษี เงื่อนไขของแต่ละร้านต่างกัน ก่อนเริ่มออกเอกสารจริงควรตรวจกับผู้ทำบัญชีหรือกรมสรรพากรทุกครั้ง ตัวเลขทุกตัวในบทความเป็นตัวอย่างสมมุติ

ร้านแบบไหนต้องออกใบกำกับภาษี

ใบกำกับภาษีออกได้เฉพาะผู้ที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) แล้วเท่านั้น กิจการที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจด VAT ส่วนร้านที่รายรับต่ำกว่านั้นเลือกจดเองได้ ถ้าร้านยังไม่ได้จด VAT ร้านออกใบกำกับภาษีไม่ได้ และห้ามเก็บ VAT จากลูกค้า สิ่งที่ออกได้คือใบเสร็จรับเงินธรรมดา

พอจด VAT แล้ว ทุกการขายต้องมีใบกำกับภาษี ร้านอาหารที่ขายให้ลูกค้าทั่วไปหน้าร้านจำนวนมาก ใช้ใบกำกับภาษีอย่างย่อแทนแบบเต็มรูปได้ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ใบเสร็จจาก POS ของร้านที่จด VAT มักมีคำว่า "ใบกำกับภาษีอย่างย่อ" อยู่ด้านบน ร้านที่ใช้เครื่อง POS ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อต้องทำตามเงื่อนไขของกรมสรรพากรเรื่องการใช้เครื่องบันทึกการเก็บเงินด้วย เรื่องนี้ควรคุยกับผู้ทำบัญชีก่อนเปิดขาย

อย่างย่อกับเต็มรูป ต่างกันอย่างไร

ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ABB)

ใช้กับลูกค้าทั่วไปที่มากินแล้วจ่ายเงินกลับบ้าน บนเอกสารมีชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของร้าน เลขที่เอกสาร วันที่ รายการอาหาร และยอดเงินที่รวม VAT แล้ว แต่ไม่มีชื่อผู้ซื้อลูกค้าที่เป็นบริษัทจึงเอาใบนี้ไปขอคืนภาษีซื้อไม่ได้

ใบกำกับภาษีเต็มรูป (TIV)

ออกเมื่อผู้ซื้อขอ ส่วนใหญ่เป็นลูกค้าที่มาในนามบริษัท เช่น เลี้ยงลูกค้าหรือจัดงานบริษัท ต้องมีชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ รวมถึงแยกมูลค่าสินค้ากับ VAT ให้เห็นชัด ผู้ซื้อที่จด VAT ใช้ใบนี้เป็นหลักฐานภาษีซื้อได้ ถ้าร้านออกให้ไม่ได้หรือออกช้า ลูกค้ากลุ่มนี้มักไม่กลับมาใช้บริการอีก

จำง่าย ๆ ว่า ลูกค้าทั่วไปได้อย่างย่อ ลูกค้าที่ขอพร้อมเลขผู้เสียภาษีได้เต็มรูป ส่วนใบเสร็จรับเงินธรรมดาใช้กับร้านที่ไม่ได้จด VAT

VAT รวมในราคา หรือแยกจากราคา

ร้านต้องเลือกให้ชัดว่าราคาบนเมนูรวม VAT แล้วหรือยัง เพราะยอดภาษีในเอกสารคิดต่างกัน ร้านอาหารส่วนใหญ่ตั้งราคาแบบรวม VAT เพราะลูกค้าจ่ายตามราคาที่เห็นบนเมนู

e-Tax คืออะไร เกี่ยวกับร้านอาหารอย่างไร

e-Tax คือการออกใบกำกับภาษีเป็นไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ตามรูปแบบที่กรมสรรพากรกำหนด แทนการพิมพ์กระดาษแล้วเก็บเป็นแฟ้ม ตัวเอกสารเป็นไฟล์ XML ที่ลงลายมือชื่อดิจิทัลด้วยใบรับรองของร้าน แล้วนำส่งกรมสรรพากรผ่านผู้ให้บริการ ข้อดีคือค้นเอกสารย้อนหลังได้ทันที ไม่ต้องเก็บกระดาษ และเอกสารเต็มรูปส่งถึงผู้ซื้อทางอีเมลได้เลย

สำหรับร้านอาหาร ใบกำกับภาษีอย่างย่อไม่ได้ส่งทีละใบ เพราะวันหนึ่งอาจมีหลายร้อยบิล แต่รวมเป็นยอดสรุปรายเดือนต่อสาขา ส่วนเอกสารเต็มรูป ใบลดหนี้ และใบเพิ่มหนี้ นำส่งเป็นรายใบ

ลูกค้าขอใบกำกับเต็มรูป ต้องทำอะไร

1. ขอชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ซื้อ ถ้าเป็นบริษัทให้ถามว่าเป็นสำนักงานใหญ่หรือสาขาไหน
2. ขออีเมลที่ต้องการรับเอกสาร
3. ออกเอกสารโดยอ้างอิงบิลเดิม ไม่ต้องคีย์รายการอาหารใหม่

ในระบบ KruaDee แคชเชียร์ออกใบกำกับภาษีเต็มรูปได้จากประวัติออเดอร์บนเครื่อง POS หรือผู้จัดการออกจากหน้าหลังร้าน ระบบดึงรายการและยอดเงินจากใบกำกับภาษีอย่างย่อของบิลนั้นมาให้ กรอกแค่ข้อมูลผู้ซื้อ แล้วระบบสร้าง PDF ส่งอีเมลถึงผู้ซื้อ ถ้าตอนนั้นเน็ตหลุด เครื่อง POS รับคำขอเก็บไว้ก่อน และออกเอกสารให้เมื่อกลับมาออนไลน์

คืนเงิน ยกเลิกบิล หรือเก็บเงินเพิ่ม

กฎข้อสำคัญคือห้ามลบหรือแก้เอกสารที่ออกไปแล้ว เลขที่เอกสารต้องเรียงต่อกันไม่ข้ามไม่ซ้ำ ถ้าเกิดเรื่องหลังออกเอกสาร ให้ออกเอกสารใบใหม่อ้างอิงใบเดิมแทน

• ใบลดหนี้ (CRN) ใช้เมื่อคืนเงินลูกค้า ทั้งคืนทั้งบิลหรือคืนบางรายการ เช่น เสิร์ฟอาหารผิดแล้วคืนเงินจานนั้น
• ใบเพิ่มหนี้ (DBN) ใช้เมื่อต้องเรียกเก็บเพิ่มจากเอกสารเดิม

ใน KruaDee เมื่อผู้จัดการอนุมัติคืนเงินหรือยกเลิกบิลที่ชำระแล้ว ระบบออกใบลดหนี้อ้างอิงใบกำกับภาษีเดิมให้เอง พนักงานไม่ต้องจำขั้นตอน เลขที่เอกสารเป็นรูปแบบ ประเภท-รหัสสาขา-ปี พ.ศ.-ลำดับ เช่น ABB-HQ-2569-00042 รันแยกตามสาขา ประเภทเอกสาร และปี

ถ้าลูกค้าทำใบเสร็จหายแล้วขอใหม่ ใบที่พิมพ์ซ้ำจะมีคำว่า "สำเนา" กำกับ และต้องมีผู้จัดการยืนยัน เพื่อไม่ให้ใบเดียวกันถูกนำไปเบิกซ้ำ

ตั้งค่า e-Tax ใน KruaDee

ระบบออกใบกำกับภาษีอย่างย่อให้ทุกบิลที่ชำระเงินแล้วโดยอัตโนมัติหลังจากร้านตั้งค่า e-Tax แล้วถ้ายังไม่ตั้งค่า บิลจะไม่มีใบกำกับภาษี ทำตามลำดับนี้ก่อนเปิดขาย

1. กรอกข้อมูลผู้ประกอบการ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ชื่อนิติบุคคลหรือชื่อผู้ประกอบการ ที่อยู่ และรหัสสาขา (สำนักงานใหญ่ใช้ 00000)
2. เลือกโหมด VAT ให้ตรงกับวิธีตั้งราคาของร้าน รวมภาษีหรือแยกภาษี
3. อัปโหลดใบรับรองดิจิทัลของร้าน ถ้ายังไม่มี ระบบยังออกเอกสารได้ แต่ไฟล์ XML จะไม่ได้ลงลายมือชื่อ
4. ทดลองปิดบิลหนึ่งใบ แล้วเปิดหน้าเอกสารภาษีดูว่ามีใบกำกับภาษีอย่างย่อพร้อมเลขที่เอกสารจริง
5. สิ้นเดือน ตรวจหน้าสรุปใบกำกับภาษีอย่างย่อรายเดือนของทุกสาขาก่อนนำส่ง

ขั้นตอนพร้อมภาพหน้าจออยู่ในคู่มือ e-Taxและภาพรวมความสามารถอยู่ที่หน้าe-Tax ใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ฟีเจอร์นี้ใช้ได้ทุกแพ็กเกจ รวมแพ็กเกจฟรี ดูรายละเอียดได้ที่หน้าราคาถ้ากำลังเตรียมเปิดร้านใหม่ ดูเรื่องอื่นที่ต้องเตรียมควบคู่กันได้ในchecklist เปิดร้านหมูกระทะ

สรุป

• ออกใบกำกับภาษีได้เฉพาะร้านที่จด VAT แล้ว ร้านที่ยังไม่จดออกได้แค่ใบเสร็จรับเงิน
• ลูกค้าทั่วไปได้ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ลูกค้าที่ขอพร้อมเลขผู้เสียภาษีได้เต็มรูป
• ตั้งโหมด VAT ให้ตรงกับราคาบนเมนู ตั้งผิดทำให้ยอดภาษีผิดทุกบิล
• ห้ามลบหรือแก้เอกสารเดิม คืนเงินออกใบลดหนี้ เก็บเพิ่มออกใบเพิ่มหนี้
• ใบกำกับภาษีอย่างย่อนำส่งเป็นยอดสรุปรายเดือนต่อสาขา ไม่ได้ส่งทีละใบ
• ตรวจเงื่อนไขของร้านกับผู้ทำบัญชีก่อนเริ่มออกเอกสารจริง